Ενδιαφέρουσες
Ιστοσελίδες
 Site Map  English
Aναζήτηση
Γενικές Πληροφορίες
Κατάλογοι Βιβλιοθήκης
Εργογραφία Συνθετών
Αρχείο Ελληνικής Μουσικής
Εκπαιδευτικά και Ερευνητικά Προγράμματα
  Ελεύθερο Εργαστήρι Μουσικής Παιδείας  
  Παρασκευή στις 3: Συναυλίες στη Βιβλιοθήκη  
  Θεατρικές παραστάσεις για παιδιά  
  Κυριακάτικα Εκπαιδευτικά Προγράμματα για παιδιά  
  Κύκλος Διαλέξεων για την Τέχνη  
  Διαδραστικό πρόγραμμα για παιδιά  
  Από τις Μούσες στους υπολογιστές  
  Εκπαιδευτικά προγράμματα για επισκέψεις σχολείων  
  Διαγωνισμοί - Διαλέξεις - Συναυλίες  
  Παιδική Βιβλιοθήκη  
  αποθετήριο Ευτέρπη: Τραγούδια για εκπαιδευτική χρήση - Ψηφιακό Μουσικό Ανθολόγιo  
  Νέες δραστηριότητες για τα Ωδεία  
  Αυτή την εβδομάδα στη Βιβλιοθήκη: Πρόγραμμα εκδηλώσεων  
  Europeana Sounds  
  Αρχείο Εκπαιδ. Προγραμμάτων  
  Μουσικό ταξίδι στο σήμερα  
  Ημέρα Μουσικής 2016  
  Που πήγαν τα ρούχα του άι-Βασίλη;  
  Ο συνθέτης Γιώργος Σισιλιάνος  
  Camerata Junior: Ακροάσεις για την επιλογή νέων μελών  
  EUscreenXL  
  Στον λαβύρινθο του Μεσαίωνα  
  Η Wikipedia τραγουδάει ελληνικά  
  Όλα είναι Μουσική  
  Τα παιδιά του Μπαχ  
  Παρέα με τη μουσική  
  Master Class for Flute  
   
  Το IQ του Mozart  
   
  Το DNA του Beethoven  
   
   
   
   
  Europeana Radio  
   
   
   
Επικοινωνία με τη Βιβλιοθήκη
Νέα της Βιβλιοθήκης
Ψηφιακή Βιβλιοθήκη
Γίνετε φίλοι της Βιβλιοθήκης
Τετράδιο (άρθρα-κείμενα)

Ακούστε
 
Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Σελίδα| Εκπαιδευτικά και Ερευνητικά Προγράμματα| Αρχείο Εκπαιδ. Προγραμμάτων| Αρχείο Κύκλων Διαλέξεων| Διαλέξεις 2005|

Τα έργα για πνευστά και πιάνο του Νίκου Σκαλκώτα
Γιάννης Τσελίκας

Περίληψη

Τα πέντε κομμάτια για πνευστά και πιάνο του Νίκου Σκαλκώτα αν και δεν εκτελούνται τόσο συχνά στην πατρίδα μας, έχουν καθιερωθεί στο παγκόσμιο ρεπερτόριο μουσικής δωματίου, προτείνονται ως υποχρεωτικά κομμάτια σε διεθνείς διαγωνισμούς και έχουν το προνόμιο να έχουν ηχογραφηθεί πολλές φορές. Με κεντρικό άξονα τα έργα αυτά θα αναφερθούμε στη ζωή του μεγάλου Έλληνα συνθέτη, στην εποχή και τον χώρο που έζησε, στα ρεύματα τα οποία τον επηρέασαν, στην ίδια τη μουσική του γλώσσα, αλλά και στις τεχνικές ανάλυσης με τις οποίες μπορούμε να προσεγγίσουμε το έργο του.
Ο Σκαλκώτας γεννήθηκε στη Χαλκίδα στις αρχές του 20ου αιώνα. Σε ηλικία 17 ετών έφυγε με υποτροφία για να σπουδάσει βιολί στο Βερολίνο. Μετά από σύντομο χρονικό διάστημα άφησε τη μελέτη του βιολιού και στράφηκε στη σύνθεση μελετώντας δίπλα στον Kurt Weil και τον Arnold Schönberg. Το 1932, μετά από παραμονή δώδεκα ετών στο εξωτερικό, επέστρεψε στην Ελλάδα, όπου εργάσθηκε ως βιολιστής σε όλες τις υπάρχουσες ορχήστρες και παράλληλα συνέθετε. Το συνθετικό του έργο δεν κατάφερε να κερδίσει ούτε την υποστήριξη του κατεστημένου μουσικού κυκλώματος, ούτε την αγάπη και εκτίμηση του κοινού της εποχής εκείνης για δυο βασικούς λόγους: πρώτον, γιατί το κοινό δεν ήταν ακόμα έτοιμο να κατανοήσει το πρωτοποριακό μουσικό ιδίωμα του Σκαλκώτα και δεύτερον, γιατί ο ίδιος ο συνθέτης δεν είχε την πρόθεση να προβεί σε συμβιβασμούς.
Τρία είναι τα κυριότερα ρεύματα τα οποία επηρέασαν τη μουσική τεχνοτροπία του Σκαλκώτα: ο εξπρεσιονισμός, ο νεοκλασικισμός και ο φολκλορισμός. Οι τεχνοτροπίες αυτές αντικατοπτρίστηκαν στη μουσική του γραφή με τα ιδιώματα του μεταρομαντισμού, της ατονικότητας και του σειραϊσμού. Οι παραπάνω τεχνοτροπίες και ιδιώματα επηρέασαν λίγο πολύ κάθε έργο του συνθέτη, το καθένα σε διαφορετικό ποσοστό.
 Τα έργα για πνευστά και πιάνο περιλαμβάνουν το κουαρτέτο για όμποε, τρομπέτα, φαγκότο και πιάνο, το Ταγκό και Φοξ-Τροτ για όμποε, τρομπέτα, φαγκότο και πιάνο, το κοντσερτίνο για όμποε και πιάνο, το κοντσερτίνο για τρομπέτα και πιάνο, και τη σονάτα κοντσερτάντε για φαγκότο και πιάνο. Γράφτηκαν κατόπιν παρότρυνσης σημαντικών ερμηνευτών της εποχής, σε μια χρονική έκταση τεσσάρων ετών, από το 1939 έως το 1943. Αποτελούν μια ενότητα με την έννοια ότι τρία ντουέτα με σολιστικό και δεξιοτεχνικό χαρακτήρα περικλείονται από δύο κουαρτέτα με πιο ελαφρύ χαρακτήρα στα οποία συμμετέχουν όλοι οι ερμηνευτές και μπορούν όλα να εκτελεστούν σε μια συναυλία
 Θα ρίξουμε μια σύντομη ματιά στην μουσική ζωή της Ευρώπης και στην καλλιτεχνική κίνηση της Αθήνας, με ιδιαίτερη έμφαση στη μουσική ζωή την περίοδο πριν της έναρξης του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, ώστε να μπορέσουμε να τοποθετήσουμε τα συγκεκριμένα έργα σε ένα γενικότερο ιστορικό και καλλιτεχνικό πλαίσιο.
 Στην παρουσίαση και ανάλυση των συγκεκριμένων έργων που θα ακολουθήσει θα εξετάσουμε με ποιόν τρόπο διαφαίνονται σ’ αυτά τα ρεύματα και οι τεχνοτροπίες που προαναφέραμε, πως ο Σκαλκώτας χειρίζεται τις διάφορες φόρμες, πως το έργο του αποκτά ενότητα, από πού εμπνέεται και πως εξελίσσονται οι μουσικές του ιδέες μέσα από σχεδιαγράμματα και μουσικά παραδείγματα από διάφορες εκτελέσεις.
 Στην εξέταση των επί μέρους τμημάτων θα κάνουμε σύντομη μνεία σε θεωρητικά κείμενα και ιδιαίτερα στην θεωρία των σετ – το κυριότερο αναλυτικό εργαλείο της ατονικής μουσικής.

Σύντομο βιογραφικό σημείωμα

Ο Γιάννης Τσελίκας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1973. Το 1979 ξεκίνησε μαθήματα πιάνου στο Εθνικό Ωδείο στο παράρτημα Χαλανδρίου. Το 1997 γράφτηκε στη τάξη του κ. Uwe Matschke. Το 1989 ξεκίνησε μαθήματα όμποε στο Ωδείο Αθηνών στην τάξη του κ. Claude Chieleut. Το 1991 κατόπιν των πανελλαδικών εξετάσεων εισήλθε στο τμήμα μουσικών σπουδών του πανεπιστημίου Αθηνών. Παράλληλα φοίτησε Αρμονία και Αντίστιξη στην τάξη του κ. Παναγιώτη Αδάμ στο Ωδείο Ατενέουμ. 
Το 1996 έλαβε το πτυχίο από το τμήμα μουσικών σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών, και το επόμενο έτος το Δίπλωμα Πιάνου. Τον Ιανουάριο του 1999 πήρε το Δίπλωμα Όμποε και ξεκίνησε μεταπτυχιακές σπουδές με έμφαση στην ιστορία και θεωρία της μουσικής στο Πανεπιστήμιο της Βοστόνης με την υποτροφία του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών. Έλαβε επίσης την υποτροφία του Ιδρύματος Γεροντέλη, την υποτροφία της Αχέπα, και υποτροφία από το Πανεπιστήμιο της Βοστόνης.
 Ως ομποΐστας έχει συνεργαστεί με τις κυριότερες ορχήστρες της Αθήνας, ενώ έχει λάβει μέρος σε πολυάριθμες συναυλίες μουσικής δωματίου και σύγχρονης μουσικής στην Αθήνα και τη Βοστώνη.
Ως μουσικολόγος έχει συνεργαστεί με τη μεγάλη μουσική βιβλιοθήκη της Ελλάδας Λίλιαν Βουδούρη, έχει γράψει τα σημειώματα για τις συναυλίες σύγχρονου μουσικού συνόλου ALEA III της Βοστόνης, ενώ έχει επιμεληθεί την εκτύπωση και αποκατάσταση διαφόρων έργων Ελλήνων συνθετών. Από το 1999 έως το 2003 δίδασκε θεωρία της μουσικής στο Πανεπιστήμιο της Βοστόνης, ενώ το 2004 εκπλήρωσε τη στρατιωτική του θητεία. Αυτήν την περίοδο ασχολείται με τη συγγραφή της διδακτορικής του διατριβής με θέμα τα πέντε έργα του Νίκου Σκαλκώτα για πνευστά και πιάνο.

   
Εκτύπωση Επιστροφή στην αρχή